Thông kinh - Phụ nữ đến kỳ hành kinh hoặc trước sau kỳ hành kinh, xuất hiện mang tính chu kỳ có những cơn đau bụng dưới thì được gọi là "Thông kinh" hoặc "đau bụng hành kinh". Bệnh này thường thấy ỏ nữ thanh niên chưa chồng hoặc đã có chồng nhưng chưa mang thai. Biểu hiện lâm sàng của nó là có những trận đau bụng dưới xuất hiện trong kỳ hoặc trước sau kỳ hành kinh, có khi cơn đau còn lan tối âm hộ và phần hông, thời gian đau có thể là một vài giò hoặc đến 1 - 2 ngày, thường thì thấy khó chịu buồn nôn đi đái nhiều, bí đại tiện hoặc đi lỏng, thậm chí có khi còn mặt tái nhợt chân tay lạnh giá, hôn mê v.v...
Đông y cho rằng Thông kinh còn thể hiện khác nhau là hàn, nhiệt, hư, thực, nói chung trước hoặc sau kỳ hành kinh xuất hiện cơn đau phần lớn là thuộc thực, còn đau sau hành kinh phần lớn thuộc hư: đau nhiều mà sờ thấy đau phần lớn thuộc trực, còn đau lâm râm hay xoa bụng thì thuộc hư; Người đau nhiệt giảm thì phần lớn thuộc hàn; còn người đau nhiệt nhiều thuộc nhiệt, đau bị trướng lên nếu các cục máu đã thoát ra mà đau giảm hoặc bị đau nhói là huyết ứ; bị trướng bụng mà đa nhiều là khí trệ. Nguyên nhân gây nên Thông kinh chủ yếu gồm 5 dạng sau: khí trì huyết ứ, hàn thấp, ngưng trệ, khí huyết hư nhược, cang thận bất túc và thấp nhiệt hạ chú. Điều trị Thông kinh chủ yếu là điều huyết trị thống trong kỳ kinh nguyệt, sau khi hành kinh chủ yếu là điều trị theo nguyên nhân.
Những điều cần biết
1) Khí huyết bất túc, thân thể hư nhược thường là bồi dưỡng thích đáng.
2) Tập thể dục và lao động thể lực vừa phải để tăng cường thể chất, cải thiện tuần hoàn máu, nhưng trong kỳ hành kinh không được vận động mạnh mà cần chú ý nghỉ ngơi.
3) Duy trì tính tình sảng khoái, hiểu đúng kinh nguyệt là một hiện tượng sinh lý bình thường của nữ giới, đừng có tâm lý sợ sệt, xâu hô, khó chịu khi hành kinh để tránh triệu chứng do kinh nguyệt chảy ra không thông thoát mà lam tang thống kinh.
4) ít ăn những thực phẩm lạnh, sống và kích thích đặc biệt là trước và trong kỳ hành kinh tránh lạnh làm các mạch máu co lại, hành kinh không thông thoát làm gây ra thống kinh.
5) Thời kỳ hành kinh không nên bơi, cố tránh mưa và giầm nước.
6) Thời kỳ hành kinh chú ý giữ ấm đặc biệt là bụng,
7) Chú ý giữ vệ sinh trong kỳ hành kinh, phải năng thay quần lót và băng vệ sinh để tránh vi trùng sinh trưởng.
8) Trong kỳ hành kinh nguyệt tuyệt đối cấm động phòng, để tránh làm tăng Thông kinh và dễ làm vi trùng xâm nhập vào âm đạo, gây ra viêm nhiễm.
9) Ăn nhiều các thực phẩm nhiều xơ, bảo đảm đại tiện thông thoát để tránh tăng nặng Thông kinh.
10) Phải phân biệt rõ tính chất của thống kinh để có biện pháp điều trị đúng. Uống thuốc giảm thông, uống trước thời kỳ hành kinh 3 - 7 ngày.
Phương pháp tự chữa
1. Bằng thuốc:
1) Sài hồ sơ can hoàn mỗi lần 9gr, ngày 2 lần. Thuốc cỏ ích mẫu mỗi lần một gói, ngày 3 lần.
2) Bài thuốc này dùng thích hợp cho loại khí trì huyết ứ, đau bụng dưới trước và trong kỳ hành kinh, lượng kinh nguyệt ít, màu tím sẫm, có cục ứ, khi những cục này ra được thì giảm đau, vú bị căng.
3) Ngải phụ noãn cung hoàn mỗi lần 6gr, ngày 3 lần.
4) Ôn kinh hoàn mỗi lần 6gr, ngày 2 lần.
Mục 3) và 4) nói trên thích hợp với loại hàn thấp ngưng trệ khi thấy trước và trong kỳ hành kinh bụng dưới lạnh và đau, được ấm là giảm lượng kinh nguyệt ít, màu tối có cục...
5) Bát chân ích mẫu hoàn mỗi lần 6gr, ngày 3 lần.
6) Quy tỳ hoàn, mỗi lần 6gr, ngày 3 lần.
Mục 5) 6) trên dùng cho loại khí huyết hư nhược, trong và sau kỳ hành kinh bụng dưới đau âm ĩ, thích ấm thích sò, kinh nguyệt ít màu nhạt loãng...
7) Quy thận hoàn mỗi lần 9gr, ngày 2 lần.
8) Hà sa đại tạo hoàn mỗi lần 9gr, ngày 2 lần.
Mục 7) và 8) trên dùng cho loại can thận bất túc, thường là trong và sau hành kinh bụng dưới đau lâm râm, đau lưng mỏi gối, váng đầu, mắt mò ù tai, kinh nguyệt ít, màu nhạt và loãng ...
9) Chọn một trong mấy loại thuốc giảm đau sau aspirin, anagin, tiêu viêm thông, khứ thống, v.v... mỗi lần 1 viên, ngày 2 3 lần.
Thuốc dân gian:
1) Cỏ ích mẫu 30gr, hương phụ 12gr, sắc uống, ngày 2 lần, chữa loại khí trệ huyết ứ.
2) Trần ngải diệp l0gr, ô dược l0gr, sài hồ 6gr, hương phụ 12gr, sắc uống ngày 2 lần. Chữa loại khí trệ huyết ứ.
3) Trần ngải diệp, sinh khương mỗi thứ l0gr sắc lấy nước đặc cho l0gr đường vào uống, ngày 2 lần. Chữa loại hàn thấp ngưng trệ.
4) Can khương 15gr, hoa túc 6gr, đại táo 10 quả, đường đỏ 30gr, sắc nước uống, ngày 2 lần, uống trước lúc hành kinh 2 - 3 ngày. Chữa loại hàn thấp ngưng trệ.
5) Đương quy, đường đỏ, rượu gạo mỗi thứ 15gr, đương quy sắc lấy nước đặc cho đường đỏ và rượu vào quấy đều uổng làm 2 lần, trong kỳ kinh nguyệt mỗi ngày 1 thang, chữa người khí huyết hư nhược.
6) Hoàng kỳ 30gr, đương quy 15gr, bạch thược 15g, cam thảo 6gr, lá ngải 6gr sắc uống, ngày 2 lần. Chữa người khí huyết hư nhược.
7) Hoàng tinh, chế thủ ô mỗi loại 15gr, kê huyết đằng, cẩu kỷ tử, chế hương phụ mỗi thứ I2gr, tiểu hồi hương 6gr sắc uống, ngày 2 lần dùng cho người can thận bất túc.
8) Đan bì l0gr, hoàng liên 5gr, sinh địa 15gr, bại tương thảo 15gr, hạt y dĩ 24gr, hồng đằng 12gr, đương quy 15gr, bạch thược 12gr, xuyên khung 12gr, đào nhân 9gr, hoa hồng 9gr sắc nước uống ngày 2 lần, chữa loại thấp nhiệt hạ chú, thường là bụng dưới đau, màu đỏ tím, đặc và hôi, người nóng và khó chịu, bí đại tiện v.v...
Bằng cách ăn:
1) Trứng gà 2 quả, cỏ ích mẫu 30gr, diên hồ tố 15gr cũng đun lên, trứng chín bỏ vỏ tiếp tục đun 10 phút, ăn trứng uống nước, ngày 1 lần, uống trước hành kinh 7 ngày, ăn cho đến khi hành kinh. Chữa khí trì huyết ứ.
2) Rau hẹ 250gr, đường đỏ 60gr, hẹ giã nát cho đường đỏ vào nấu để uống, mỗi ngày 1 lần, uống liền 3 ngày, uống xong phải nằm xuống mười lăm phút, uống trước hành kinh 2 - 3 ngày. Chữa loại hàn thấp ngưng trệ.
3) Ô cốt kê 1 con (chừng 1000 - 15000gr) hoàng kỳ l00gr, đương quy 150gr. Gà làm sạch, hoàng kỳ đương quy bọc vải cho vào bụng gà cho nước vừa phải hầm nhỏ lửa đến chín nhừ ăn làm mấy ngày, chữa người khí huyết hư nhược.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét