Bế Kinh

Bế Kinh - Con gái vào tuổi 18 nhưng chưa hành kinh hoặc đã có chu kỳ hành kinh, nhưng bỗng mất hành kinh từ 3 tháng trở lên, gọi là Bế Kinh. Trường hợp trên là bế kinh dạng nguyên phát, còn dạng sau là Bế Kinh kế phát. Đông y coi kinh gọi là "Nữ tử bất nguyệt" hoặc "Nguyệt sự bất lai”. Căn cứ vào tính chất của bế kinh chia thành chứng hư và thực. Người chứng hư là: can thận bất túc, khí huyết như nhược, huyết hải không hư, âm hư huyết táo, vô huyết khả hạ; còn người chứng thực: khí trệ ứ hàn thấp trỏ trị làm cho đường tiểu không thông, huyết kinh không thể thoát ra

 

Nguyên tắc điều trị Bế Kinh là: dạng hư thì hồi bổ và thông, dạng thực phải xổ cho ra.
 

Những điều cần biết

1) Phải đảm bảo tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng hoặc bị kích thích để tránh khí huyết rối loạn, ảnh hưởng tới hành kinh bình thường.

 

2) Phải tập thể dục và lao động thể lực hợp lý để nâng cao thể chất, bảo đảm khí huyết vận hành bình thường. Chú ý kết hợp lao động và nghỉ ngơi, không lao động quá mức.

 

3) Người suy nhược thể chất, phải tăng cường bồi dưỡng, có thể ăn những thực phẩm có tác dụng bổ thận, hoạt huyết thúc kinh như: cá có vây, sò biển, con hàu, ô tặc, ếch, sơn tra, hạt đào v.v...

 

4) Tích cực điều trị các bệnh mãn kinh khác.

 

5) Người béo phải hạn chế ăn, ít ăn những thực phẩm ngọt và giàu dinh dưỡng và mỡ. Đồng thòi tìm mọi cách giảm béo.

 

6) Sinh đẻ có kế hoạch, tránh nạo thai nhiều lần.

 

Phương pháp tự chữa

1. Bằng thuốc:

1) Lục vị địa hoàng hoàn, mỗi lần 8 viên, ngày 3 lần.

2) Tả quy hoàn mỗi lần 6gr, ngày 2 lân.

 

Hai bài thuốc trôn dùng cho loại can thận bất túc, như: Bế Kinh, nhức đầu hoa mắt, tai ù, lưng gối đau nhức v.v...

 

3) Quy tỳ hoàn, mỗi lần 8 viên, ngày 3 lần.

4) Nhân sâm ich mẫu hoàn, mỗi lần 9gr, ngày 2 lần.

 

Mục 3) vầ 4) dùng cho loại khí huyết hư nhược như: Bế Kinh hàng tháng, Bắc mặt tái, tinh thần uể oải, váng đầu, tim độp thất thường ...

 

5) Thuốc nước ích mẫu thảo, mỗi lần 1 gói, ngày 3 lần.

6) Hoạt huyết điều kinh hoàn, mỗi lần 9gr, ngày 3 lần.

 

Mục 5) - 6) dùng cho loại khí trệ huyết ứ như: Bế Kinh, tinh thần âu sầu, nóng nảy dễ cáu, ngực và vú căng đau ...

 

7) Ngải phụ noãn cung hoàn. Mỗi lần 9gr, ngày 2 lần.

8) Ôn kinh hoàn, mỗi lần 9gr, ngày 2 lần.

 

Mục 7) và 8) dùng cho loại hàn thấp trở trệ như: đột nhiênBế Kinh, bụng dưới lạnh, thích ấm và thích xoa, đại tiện lỏng, vùng rốn khó chịu ...
 

2. Thuốc dân gian:

1) Thục địa 18gr, đương quy 15gr, cẩu kỷ tử 12gr, nữ trinh tử 24gr, sắc uống ngày 2 lần, dùng cho người can thận bất túc.

 

2) Hoàng kỳ 30gr, đẳng sâm 15gr, đương quy 30gr, ích mẫu thảo 15gr, hương phụ 12gr sắc uống ngày 2 lần, dùng cho người khí huyết hư nhược.

 

3) Đương quy 15gr, cỏ ích mẫu 30g, sắc uống, ngày 2 lần, dùng cho loại khí trệ huyết ứ.

 

4) Tây thảo 30gr, rượu vang 15gr. Nấu lên, uống làm 2 lần, dùng cho loại khí trệ huyết ứ.

 

5) Phụ tử 9gr, ba kích nhục 12gr, nhục quê 3gr (cho sau), can khương 5gr, trạch lan diệp l0gr, hoa hồng l0gr, thương truật 12gr, sắc uống, ngày 2 lần, dùng cho loại hàn thấp trỏ trệ.

 

3. Bằng cách ăn:

 

1) Ô tặc ngư 1 con, đào nhân 9gr, trước hết rửa sạch điểu tặc ngư rồi nấu với đào nhân chín I*ồi cho gia vị, vớt bã thuốc, ăn cá và uống canh. Dùng cho người can thận bất túc.

 

2) ô cốt kê nhục 250gr, xơ mướp l0gr, lụa mê gà l0gr, cho nước vào nấu chín để ăn, chữa người khí huyết hư nhược.

 

3) Trứng gà 2 quả, cỏ ích mẫu 30gr, xuyên khung 9gr tất cả cho vào luộc chín lấy trứng bóc vỏ, lại đun tiếp 10 phút, ăn trứng uống nước ngày 1 lần. Dùng cho người khí trệ huyết ứ.
 

Những điều cần tránh

1) Trước hết tránh nhầm lẫn từ cổ thai, lại đi chữa Bế Kinh, sau nữa là tắt kinh khi ngừng cho con bú hoặc thiếu nữ sau khi có kinh trong một đoạn thời gian có hiện tượng tắt kinh, hoặc cá biệt có phụ nữ do hoàn cảnh sinh hoạt thay đổi mà gặp 1 - 2 lần kinh nguyệt không ra mà không có lý do thì đều là bình thường, không coi đó là bế kinh.

 

2) Người liên tục uống thuốc tránh thai cũng có thể dẫn đến Bế Kinh, chỉ cần sau khi ngừng thuốc thì hành kinh lại có không cần phải chữa trị.

 

3) Không nên lạm dụng các loại thuốc kích tố.

 

4) Không có kinh thì đừng có lạm dựng cách công phá, sẽ tổn thương đến chính khí, bế kinh càng nặng thêm.

 

5) Người chứng hư thì phải tẩm bổ, nhưng không được chỉ có bổ, sẽ làm nóng tinh huyết cũng dẫn đến bế kinh.

 

6) Người Bế Kinh dạng nguyên phát, nếu sau khi tự chữa không có kết quả thì không nên cố chữa, phải đến bệnh viện kiểm tra để trừ bế tỏa màng trinh, bế tỏa âm đạo và tử cung bẩm sinh phát triển không tốt..